قدرت تعدیل‌کنندگی ایمنی وزیکول‌های خارج‌سلولی مشتق از سلول‌های بنیادی/استرومایی مزانشیمی در بیماری‌های استخوانی: مروری جامع
.jfif)
قدرت تعدیل‌کنندگی ایمنی وزیکول‌های خارج‌سلولی مشتق از سلول‌های بنیادی/استرومایی مزانشیمی در بیماری‌های استخوانی: مروری جامع
The Immunomodulatory Power of Mesenchymal Stem/Stromal Cell-Derived Extracellular Vesicles in Bone Disorders: A Comprehensive Review
نویسندگان
Armin Akbarzadeh، Majid Reza Farrokhi، Mohammad Ayati Firoozabadi، Seyed Mohammad Javad Mortazavi، Javad Mortazavi، Sina Vakili، Shima Shapoori، Morteza Jafarinia
مجله: Clinical and Experimental Medicine
چکیده فارسی:
استخوان‌ها علاوه بر نقش مکانیکی، به‌عنوان اندام‌هایی با فعالیت ایمنی بالا نیز شناخته می‌شوند. مغز استخوان محل استقرار سلول‌های خونساز، سلول‌های بنیادی مزانشیمی و سلول‌های ایمنی است که با تعامل مستمر، فرایندهای بازسازی استخوان، خون‌سازی و پاسخ‌های ایمنی را تنظیم می‌کنند. اختلال در این شبکه پیچیده می‌تواند منجر به بیماری‌هایی مانند تأخیر در ترمیم شکستگی، پوکی استخوان، استئوآرتریت، استئومیلیت و سایر بیماری‌های تخریب‌کننده استخوان شود.
این مقاله مروری به بررسی نقش وزیکول‌های خارج‌سلولی مشتق از سلول‌های بنیادی/استرومایی مزانشیمی (MSC-EVs) به‌عنوان واسطه‌های مهم تنظیم ایمنی و گزینه‌ای امیدبخش برای درمان بیماری‌های استخوانی می‌پردازد. نویسندگان ابتدا ساختار، نحوه تشکیل و ویژگی‌های این وزیکول‌ها را مرور کرده و سپس نقش آن‌ها را در تنظیم عملکرد ماکروفاژها، نوتروفیل‌ها، لنفوسیت‌های T و B، سلول‌های کشنده طبیعی و سایر سلول‌های موجود در ریزمحیط استخوان بررسی می‌کنند.
همچنین شواهد پیش‌بالینی مربوط به کاربرد MSC-EVs در درمان شکستگی‌ها، پوکی استخوان، استئوآرتریت، استئونکروز، پریودنتیت و استئومیلیت ارائه شده و مکانیسم‌های ایمنی مؤثر در این فرآیندها تشریح شده است. در پایان نیز چالش‌های انتقال این فناوری به کاربردهای بالینی، از جمله تولید، استانداردسازی و ارزیابی اثربخشی، مورد بحث قرار گرفته است.
کلیدواژه‌ها:
وزیکول‌های خارج‌سلولی، اگزوزوم، سلول‌های بنیادی مزانشیمی، تنظیم ایمنی، بازسازی استخوان، بیماری‌های استخوانی
DOI مقاله: https://doi.org/10.1007/s10238-026-02047-0
لینک مقاله: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12909371/#Abs1
Abstract
Bones are not only mechanical structures but also highly active immunological organs. The bone marrow hosts hematopoietic, mesenchymal, and immune cells that continuously interact to coordinate bone remodeling, hematopoiesis, and systemic immune responses. Disruption of this osteoimmune network contributes to pathological conditions such as delayed fracture healing, osteoporosis, osteoarthritis, osteomyelitis, and other bone-destructive disorders. Mesenchymal stem/stromal cell-derived extracellular vesicles (MSC-EVs) have emerged as key paracrine mediators and promising therapeutic candidates within this system. In this review, we summarize current knowledge on the biogenesis, composition, and characterization of MSC-EVs, and then focus on how they modulate macrophages, neutrophils, T and B cells, natural killer (NK) cells, and other stromal populations in the bone microenvironment. We discuss preclinical evidence across major bone disorders, including fracture repair, osteoporosis, osteoarthritis, osteonecrosis, periodontitis, and osteomyelitis, emphasizing the immunomodulatory mechanisms involved (e.g., regulation of M1/M2 balance, Th17/Treg ratios, neutrophil extracellular traps, and NK cell activity). Finally, we outline translational progress, including early clinical studies, manufacturing and potency-assay challenges, and outstanding questions that must be addressed to integrate MSC-EVs into future therapeutic strategies for bone disease.
Keywords: Bone regeneration; Exosomes; Extracellular vesicles; Immunomodulation; Mesenchymal stem/Stromal cells
ارسال نظر